Dyspozycyjność i zamiany

W raTool dyżury nie są przyznawane „od ręki". Cykl pracy ratownika ma dwa etapy. Najpierw, przed publikacją grafiku, zgłaszasz dyspozycyjność (które dni pasują, które nie). Potem, po publikacji grafiku, jeśli coś się zmieni, możesz oddać lub zamienić dyżur z innym ratownikiem przez funkcję zamian.

Ten artykuł opisuje oba etapy.

Etap 1: Zgłoszenie dyspozycyjności

Koordynator otwiera okres grafikowy (np. maj). W fazie „Zbieranie" ratownicy zgłaszają, w które dni i zmiany mogą pracować. Bez zgłoszenia nie pojawisz się w grafiku.

Zanim zaczniesz

• Należysz do co najmniej jednej stacji (zaproszenie zaakceptowane).
• W profilu zawodowym masz uzupełnione kwalifikacje. Bez nich koordynator nie wie, do jakich ZRM-ów może Cię przypisać.
• Warto też ustawić preferencje per stacja w zakładce Moje stacje. Wtedy raTool wstępnie wypełni za Ciebie min/max dyżurów i preferowany ZRM przy każdym nowym okresie.

Otwórz formularz dyspozycyjności

Gdy koordynator otworzy nowy okres do zbierania zgłoszeń, w panelu stacji zobaczysz pomarańczowy pasek z komunikatem „Zgłoś dyspozycyjność na [nazwa okresu] — deadline do [data] (za [N] dni)" i przyciskiem „Zgłoś dyspozycyjność". Kliknięcie prowadzi prosto do formularza.

Możesz też dotrzeć tam ręcznie: w menu pod Dyżury → Okresy grafikowe otwierasz listę okresów, klikasz w aktywny okres (status „Zbieranie" lub „Układanie") i przechodzisz na zakładkę dyspozycyjności.

Strona ma tytuł „Moja dyspozycyjność". Na górze widzisz nazwę okresu (np. „Maj 2026") oraz pole Termin z datą, do której musisz zgłosić dyspozycyjność. Po terminie formularz przechodzi w tryb tylko do odczytu.

Ustaw oczekiwaną liczbę dyżurów oraz preferowany ZRM

Pod nagłówkiem znajdują się trzy pola wstępne:

• Min. liczba dyżurów - ile minimalnie dyżurów chcesz mieć w okresie.
• Maks. liczba dyżurów - górny limit.
• Preferowane miejsce dyżurowania - wybierasz konkretny ZRM stacji albo zostawiasz „Brak preferencji".

Jeśli wcześniej ustawiłeś domyślne wartości w Ustawieniach → zakładka Moje stacje, te pola będą już wypełnione. Możesz je zmienić tylko dla bieżącego okresu, bez modyfikacji domyślnych preferencji.

Zaznacz dni i zmiany

Główna część strony to kalendarz: dni okresu w wierszach, typy dyżurów (np. Dzienna, Nocna) w kolumnach. Każda komórka ma jeden z czterech statusów oznaczonych kolorem i literą:

• Nie ustawiono - szare tło, bez litery. Domyślny stan.
• Dostępny (D) - zielona komórka. Możesz pracować, ale nie zależy Ci.
• Preferuję (P) - niebieska komórka. Chcesz pracować właśnie tę zmianę.
• Niedostępny (N) - czerwona komórka. Wykluczone, nie wpisuj mnie.

Kliknięcie w komórkę przełącza ją między statusami w cyklu. Możesz też przeciągnąć kursorem przez kilka komórek. Po puszczeniu pojawi się okienko „Zastosuj status", w którym wybierasz, jaki status nadać całemu zaznaczeniu.

Pod kalendarzem masz przycisk „Oznacz pozostałe jako…". To szybki sposób, by ustawić wszystkie nieoznaczone komórki na jeden status (np. wszystkie nieustawione = Dostępny). raTool najpierw spyta o potwierdzenie i pokaże, ilu komórek to dotyczy.

Notatki i zapis

Pod kalendarzem masz pole „Notatki" na komentarz dotyczący całego okresu, np. „W tygodniu 12-18 maja jestem na urlopie", „Mogę zostać po dyżurze, jak będzie potrzeba". Notatki widzi koordynator przy układaniu grafiku.

Kiedy skończysz, kliknij „Zapisz dyspozycyjność". raTool potwierdzi komunikatem „Dyspozycyjność została zapisana". Możesz wracać do formularza i edytować zgłoszenie, dopóki termin nie minął i okres jest w statusie „Zbieranie".

Po terminie

Po dacie terminu lub gdy koordynator przejdzie z fazy „Zbieranie" do „Układanie", formularz przechodzi w tryb tylko do odczytu (komunikat „Termin zgłaszania dyspozycyjności minął" lub „Zbieranie dyspozycyjności zostało zamknięte"). Zmiany zgłaszasz wtedy bezpośrednio koordynatorowi lub czekasz na publikację grafiku, a potem zgłaszasz zamianę (zobacz niżej).

Etap 2: Zamiany po publikacji grafiku

Po opublikowaniu grafiku Twoje dyżury są wiążące. Koordynator ułożył obsadę i liczy, że stawisz się zgodnie z planem. Ale życie się zmienia. Jeśli musisz zrezygnować z dyżuru lub zamienić się z kimś, raTool pozwala to zrobić w kontrolowany sposób, z udokumentowaną zgodą wszystkich stron.

Otwórz zakładkę „Zamiany"

W menu po lewej, w sekcji Dyżury, wybierz Zamiany (ikona dwóch strzałek). Tytuł strony to „Zamiany dyżurowe". Strona pokazuje listę zamian z opublikowanych grafików stacji. Możesz filtrować widok zakładkami:

• Moje - zamiany, w których jesteś stroną (jako zgłaszający, wskazany zastępca lub osoba, która przejęła dyżur).
• Otwarte - dyżury wystawione do przejęcia (oddania), dostępne dla każdego z puli.
• Wszystkie - pełna lista zamian stacji.

Powyżej tabeli jest przycisk „Nowa zamiana". Tu zgłaszasz własną.

Dwa typy zamian

raTool rozróżnia dwa scenariusze, które wybierasz przy tworzeniu zgłoszenia:

• Oddanie - chcesz zrezygnować z konkretnego dyżuru i przekazać go komuś. Możesz od razu wskazać konkretną osobę albo zostawić jako otwarte - dostępne dla każdego z puli stacji.
• Zamiana - chcesz się wymienić: oddajesz swój dyżur konkretnemu ratownikowi i bierzesz w zamian jeden z jego dyżurów.

Zgłoś zamianę

Kliknięcie „Nowa zamiana" otwiera okno z formularzem:

1. Wybierz dyżur do oddania - lista Twoich nadchodzących dyżurów z opublikowanych okresów.
2. Typ zamiany - Oddanie lub Zamiana.
3. Wskaż zastępcę - lista ratowników stacji (z wyłączeniem Ciebie):
   • Przy Oddaniu pole jest opcjonalne. Bez wskazania zastępcy pojawia się opcja „Brak (otwarte oddanie)". Twoja zamiana trafia do zakładki „Otwarte" i każdy może ją przejąć.
   • Przy Zamianie wybór konkretnej osoby jest wymagany.
4. Wybierz dyżur do zamiany - pojawia się tylko przy typie Zamiana, po wskazaniu zastępcy. Lista ogranicza się do dyżurów wybranego ratownika.
5. Powód - opcjonalne pole tekstowe (np. „pogrzeb w rodzinie", „kolizja z dyżurem na innej umowie").

Po zapisaniu raTool potwierdzi: „Zamiana została zgłoszona". Twoja zamiana ma status „Oczekuje" i wymaga jeszcze dwóch akcji, żeby grafik się zmienił. Najpierw musi ją zaakceptować drugi ratownik (wskazany w formularzu lub dowolny z puli przy otwartym oddaniu), a potem zatwierdzić koordynator. Szczegóły niżej.

Trzy kroki zatwierdzenia

Każda zamiana przechodzi przez trzy etapy:

1. Oczekuje - zgłosiłeś zamianę, raTool wysłał powiadomienie do wskazanego zastępcy lub udostępnił otwarte oddanie wszystkim ratownikom stacji.
2. Zaakceptowana - zastępca kliknął „Akceptuj" (przy wskazanym zastępcy) lub „Przejmij dyżur" (przy otwartym oddaniu). Teraz zamiana czeka na koordynatora.
3. Zatwierdzona - koordynator kliknął „Zatwierdź". Dopiero w tym momencie raTool faktycznie modyfikuje grafik: w przypadku oddania anuluje Twój dyżur i tworzy nowy dla zastępcy; w przypadku zamiany podmienia osoby między obydwoma dyżurami.

Co możesz zrobić z cudzą zamianą

Patrząc na listę zamian zgłoszonych przez innych ratowników, w kolumnie Akcje zobaczysz przyciski zależnie od kontekstu:

• Akceptuj - gdy ktoś wskazał Cię jako zastępcę (Twoje imię w kolumnie „Do") i status to „Oczekuje".
• Przejmij dyżur - gdy widzisz otwarte oddanie (typ „Oddanie", brak wskazanego zastępcy) i status to „Oczekuje".
• Odrzuć - gdy zostałeś wskazany jako zastępca, ale nie chcesz przejąć dyżuru.

W praktyce większość ratowników sprawdza zakładkę „Otwarte", gdy szuka dodatkowych dyżurów lub gdy ktoś z koleżanek/kolegów prosi prywatnie o przejęcie.

Wycofanie własnej zamiany

Jeśli okoliczności się zmienią, możesz wycofać swoją zamianę przyciskiem „Anuluj" w kolumnie Akcje. Działa to tylko dopóki status to „Oczekuje" lub „Zaakceptowana". Po „Zatwierdzonej" zmiana w grafiku jest już wykonana - anulowanie wymaga zgody nowego właściciela dyżuru i koordynatora, czyli kolejnej zamiany.

Statusy w tabeli

Kolumna Status ma pięć możliwych wartości:

• Oczekuje - czeka na zastępcę (lub na dowolnego ratownika z puli przy otwartym oddaniu).
• Zaakceptowana - zastępca przyjął, czeka na zatwierdzenie koordynatora.
• Zatwierdzona - finalny stan, grafik został zmieniony.
• Odrzucona - zastępca lub koordynator odrzucił.
• Anulowana - zgłaszający wycofał.

Kolumna Typ zamiany pokazuje Oddanie lub Zamiana.

Co może pójść nie tak

• Brak aktywnego okresu w dyspozycyjności. Koordynator jeszcze nie otworzył nowego okresu. W zakładce widzisz komunikat „Brak otwartego okresu grafikowego".
• Termin minął. Formularz blokuje się natychmiast po dacie terminu (komunikat „Termin zgłaszania dyspozycyjności minął"). Skontaktuj się z koordynatorem.
• Brak twoich zamian w zakładce Zamiany. Nie masz zgłoszonych ani przyjętych zamian. Kliknij „Nowa zamiana", jeśli chcesz oddać dyżur.
• Lista dyżurów do zamiany jest pusta. Wybrany ratownik nie ma nadchodzących dyżurów w opublikowanych okresach.
• Nie widzę przycisku „Zatwierdź". To akcja koordynatora, nie ratownika. Jako ratownik możesz tylko akceptować zamiany skierowane do Ciebie lub przejmować otwarte oddania.

Co dalej?

• Mój grafik - gdzie zobaczysz wszystkie swoje przyznane (i zamienione) dyżury.
• Profil zawodowy - kwalifikacje i preferencje, które wpływają na to, do których ZRM-ów koordynator może Cię przypisać.